was successfully added to your cart.

Winkelmand

Uitstelgedrag overwinnen

By 26 september 2015 september 19th, 2016 Praktische Handvatten

Uitstelgedrag is een brood van
4 dagen oud, schaamte is het
plastic waarin het ligt te zweten.

Bij het bereiken van persoonlijke doelen is uitstelgedrag een heel frustrerende remmende factor. Je bereikt niet wat je zou kunnen bereiken, schaadt reputatie en relaties, en als je niet oppast lever je je zelfrespect erbij in.

In uitstelgedrag kan van alles meespelen: niet kunnen plannen, moeilijk concentreren, moeilijk aanspreekbaar zijn, vermijden, vaak ook gewoon zwakheid: je er niet toe kunnen zetten om dingen te doen waar je tegen opziet. Voor veel mensen is een cruciaal bestanddeel van hun uitstelgedrag schaamte. Ben je je er eenmaal van bewust hoe schaamte uitstelgedrag oproept en versterkt, dan kun je die dynamiek doorbreken.

Het begin

Uitstel begint meestal onbewust: er is altijd iets aan de hand met het karwei dat uitgesteld wordt. Ben je onzekerder erover dan je wilt weten? Faalangstig? Een vermijder, durf je geen nee te zeggen? Of kijk je toch al tegen een berg van dingen aan die allang gedaan hadden moeten zijn? (Bij uitstellers zal dit laatste in ieder geval vaak aan de hand zijn.)

Deken

Op het moment dat je diep van binnen weet dat je ergens te laat mee bent, komt er een deken overheen te liggen. Het is een zwaar en remmend gevoel dat je al te goed kent, bij al die dingen die niet, of te laat en maar half gedaan zijn. Je begrijpt jezelf niet, en anderen begrijpen jou er niet in. Ze beginnen over ‘gewoon doen’, discipline, aanpakken. Ondertussen houd je jezelf zoet met de belofte het morgen echt te zullen doen. Niks om trots op te zijn: het knaagt aan je zelfrespect. Je schaamt je voor je eigen gedrag.

Niet naar kijken

Schaamte en uitstelgedrag versterken elkaar op een funeste manier: uit schaamte wil je dingen namelijk verbergen. Niet naar kijken, niet aan denken, niet over hebben, hopen dat het vanzelf voorbij gaat. En omdat uitstellers uit schaamte dingen verstoppen, kunnen ze ondertussen alles doen wat hen maar afleidt: uitgaan, drinken, uren op facebook zitten, gamen, in bed blijven liggen. Daarmee roepen ze verwijten en onbegrip op, en keldert hun zelfrespect nog verder. De schaamte neemt toe, de weg terug wordt moeilijker.

Naar buiten!

Schaamte is op zich niets slechts. Het heeft een heel belangrijke functie bij seksualiteit, eergevoel en respect. Maar bij uitstelgedrag is het een reflex die de verkeerde kant op schiet: wegkijken in plaats van opengooien. Vermijden in plaats van opbellen en uitpraten. Alles persoonlijk maken in plaats van zakelijk en realistisch zijn. Als je je schaamtereflex weet te doorbreken, heb je een belangrijke overwinning op je uitstelgedrag behaald.

Maak een plan

Dat lukt niet zomaar. Zet een zorgvuldig plan uit voor wat er nodig is. Begin om de dingen aan te kijken! Eerst gewoon zelf, alleen en binnen de veilige afgeslotenheid van je eigen kamer. Open die mail! Haal dat werkstuk uit de kast! Ga je werkplaats weer binnen. Een buitenstaander zal zelden weten hoe het angstzweet je daarbij uit kan breken. Maak moed door je te realiseren dat dit aankijken van de dingen de eerste en grootste horde is die je moet nemen. Als je dit gedaan hebt, heb je vaak het ergste al gehad.

Zoek hulp

Zet daarna je eerste stappen naar buiten. Denk niet dat je alles zomaar hoeft te kunnen. Er zijn redenen voor je uitstelgedrag! Schaamte en zelfverwijt veroorzaken dat je nog nooit goed naar die redenen gekeken hebt. Een belangrijke tussenstap is dus om contact te zoeken met mensen die je helpen om achterliggende oorzaken op te sporen en aan te pakken. Heb je problemen met concentratie of planning, faalangst, of lijdt je onder overspannen verwachtingen van je omgeving?

Werk aan de winkel dus. Toch hoef je daar niet tegenop te zien. Heb je eenmaal de dynamiek van uitstellen, schaamte en wegkijken doorbroken, ervaar je vooral ruimte en opluchting. Je weet dat, je hebt het eerder meegemaakt. Doe jezelf dat cadeau!

Harald

About Harald

Haralds stijl van coachen kenmerkt zich door rust en helderheid met een stevige bite. Niet gehinderd door conventies en opgegroeid in het buitengebied van Tilburg tussen natuur en dieren, is hij oorspronkelijk en praktisch. Diepgaande studie van filosofie en religie heeft hem een scherpe blik gegeven op de zaken die er echt toe doen in het leven. Harald heeft zijn coachees ondenkbare hordes zien nemen, patronen zien doorbreken en hoge doelen zien bereiken. Hij werkt voor hen met passie en dankbaarheid voor het vertrouwen dat zij hem geven.